یائسگی مردانه چیست و چگونه درمان و برطرف می شود؟!
تستوسترون پایین از راه های زیادی می تواند بر مردان اثر بگذارد؛ از مغز آنها گرفته تا عضلات آنها. زمانی که سطوح تستوسترون پایین باشد، مشکلات ، یائسگی مردانه را

یائسگی مردانه چیست؟ با بیماری آندروپوز Andropause آشنا شوید

علائم یائسگی در مردان
یائسگی در مردان یک فرایند پیچیده و هنوز مورد بحث و جدل است. امروزه با افزایش طول متوسط عمر در جوامع مختلف، کیفیت زندگی در مردان مسن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. در مردان، افزایش سن همراه با کاهش پیشروندة سطح هورمون مردانه یا همان تستوسترون می باشد. اگر میزان غلظت تستوسترون خون در افراد مسن، کمتر از میزان حداقل در افراد جوان باشد، آنرا اصطلاحاً یائسگی مردانه یا کم کاری غدد جنسی (بیضه ها) می نامند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) از یائسگی مردانه تحت عنوان "کم کاری غدد جنسی دیر رس" در مردان یاد می کند. (بیشتر بخوانید: یائسگی در زنان)


این تغییر هورمونی سبب ایجاد یک مجموعه ای از علائم جسمی و روانی می گردد. یائسگی مردانه چیزی نیست به جز کمبود هورمون مردانه یا تستوسترون. کاهش تستوسترون وابسته به سن است، و با بالا رفتن سن بیشتر کاهش می یابد. با بالا رفتن سن علاوه از اینکه میزان تستوسترون خون کاهش می یابد، از حساسیت بافتها به تستوسترون نیز کاسته می شود. کاهش طولانی مدت میزان تستوسترون خون، دارای اثرات سوء بر روی استخوان، عضله، مغز و چربیهای خون است.

کاهش میزان تستوسترون خون در مردان از حدود 30 سالگی شروع و پس از آن تقریباً هر سال یک درصد از میزان تستوسترون خون کاسته می شود. در هفت درصد مردان 60-40 ساله، و 70 درصد مردان 79-70 ساله، میزان تستوسترون خون کمتر از حداقل آن در افراد جوان خواهد بود.

آمارها نشان می‌دهد 20 درصد از مردان بالای 60سال، 30درصد از مردان بالای 70 سال و50 درصد مردان بعد از 80 سالگی دچار کاهش سطح هورمونهای جنسی مردانه یا یائسگی مردانه هستند.

مردم یائسگی را واژه‌ای زنانه و پدیده‌ای فیزیولوژیک می‌دانند که در آن هومونهای زنانه وعادت ماهیانه حول وحوش 50 سالگی قطع می‌شود. جالب است بدانید که مشابه این روند در مردان نیز دیده می‌شود ولی سیر یائسگی مردانه متفاوت‌تر و بسیار آهسته تر از یائسگی زنانه است طوری که برای مرد محسوس نیست ولی در بعضی از مردان این کاهش آنقدر سریع است که مشکلاتی جسمی و زناشوئی برایشان پدید می‌آورد.

در ادامه گفتگو با دکتر حسین کرمی فوق تخصص کلیه ومجاری ادراری چاپ شده در مجله سلامت آمده است. دکتر حسین کرمی فوق تخصص بیمارهای کلیه ومجاری ادراری و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بیشتر درباره علت یائسگی مردانه ، نشانه‌ها و درمان آن می‌گوید:

نحوه تشخیص یائسگی در مردان
برای تشخیص یائسگی در مردان یک پرسشنامة معتبری از طرف دانشگاه سنت لوئیس ابداع شده است، که در آن 10 پرسش زیر از فردی که مشکوک به یائسگی مردانه است پرسیده می شوند:
1. آیا میل جنسی در شما کاهش یافته است؟
2. آیا شما احساس نمی کنید که فاقد انرژی هستید؟
3. آیا توان عضلانی و مقاومت شما کاهش یافته است؟
4. آیا شما فکر نمی کنید که قدتان کوتاه شده است؟
5. آیا شما فکر نمی کنید که دیگر از زندگی کمتر لذت می برید؟
6. آیا شما احساس غمگینی یا عصبانیت نمی کنید؟
7. آیا شدت نعوظ در شما کاسته نشده است؟
8. آیا شما اخیراً احساس نمی کنید که از توانائی شما در انجام ورزشهای مختلف کاسته شده است؟
9. آیا شما پس از خوردن نهار به خواب نمی روید؟
10. آیا اخیراً توانائی شما در انجام کارهایتان کم نشده است؟


اگر فردی به سئوالات 1 و 7 و یا سه سئوال از 10 سئوال فوق جواب مثبت دهد، مشکوک به کاهش هورمون مردانه است. بایستی تأکید کرد که صرف داشتن علائم فوق، دلالت بر وجود یائسگی مردانه نیست، تائید تشخیص پس از انجام آزمایشات دقیق خواهد بود. پرسشنامه فوق فقط یک ابزار جهت ارزیابی می باشد.
کمبود هورمون مردانه مختص سنهای بالا نیست، بلکه می تواند در مردان کم سن و سال نیز اتفاق بیفتد. ولی بایستی به این نکته توجه کرد که تجویز نابجای هورمونهای مردانه و در رأس آنها تستوسترون، می تواند همراه با عوارض بالقوه خطرناک باشد.

عارضة اصلی تجویز تستوسترون، افزایش تعداد گلبولهای قرمز خون (افزایش غلظت خون) می باشد. افزایش غلظت خون در مردان مسن، سبب افزایش خطر لخته شدن خون در اعضاء مختلف از جمله عروق قلب می شود. در مردان بالای 50 سال، پروستات شروع به بزرگ شدن می کند که منجر به ایجاد مشکلات ادراری در مردان می شود، علاوه از آن، تقریباً 20 درصد مردان بالای 50 سال، دارای سرطان پروستات مخفی هستند.

تجویز تستوسترون در مردان، بزرگ شدن پروستات را تسریع می کند و در صورت وجود سرطان پروستات سبب رشد سریع آن می شود. علاوه از آن، تجویز نابجای هورمونهای مردانه می تواند بسیار خطرناک باشد. برخلاف تصور عامة مردم، در مردانیکه سطح تستوسترون خون آنها طبیعی است و مبتلا به کم کاری غدد جنسی نمی باشند، تجویز تستوسترون نه تنها سبب افزایش میل جنسی یا توان جنسی نمی شود، بلکه منجر به تحلیل رفتن بیضه ها، و از بین رفتن قدرت باروری در مردان می گردد.

مردان جوان متعددی هستند که بنا به توصیه دوستان جهت بدنسازی از هورمونهای مردانه بطور وسیع استفاده کرده اند و موقع مراجعه تقریبا بیضه های آنها از بین رفته بود، که متأسفانه در این مرحله کمک چندان زیادی به این بیماران نمی توان کرد.تشخیص صحیح کمبود هورمون تستوسترون در مردان مشکل است و نیاز به دقت بالینی و اطلاعات کافی دارد.

جهت اطلاع خوانندگان گرامی مختصراً در مورد میزان تستوسترون خون توضیحاتی را ارئه می کنم. تستوسترون در خون به دو شکل می باشد، یک قسمت از آن (98 درصد) که به آلبومین و یا گلوبولین مخصوصی می چسبد وتحت عنوان تستوسترون متصل شده نامیده می شود، و مابقی تستوسترون (2 درصد) که بصورت آزاد در خون در حال گردش است و به تستوسترون آزاد معروف است. مجموع تستوسترون متصل شده و تستوسترون آزاد، نشاندهندة میزان تستوسترون تام خون است.

همین تستوسترون آزاد است که اثرات فیزیولوژیک آن را در بدن فراهم می کند. به عبارت دیگر، یکی از ملزومات تشخیصی حالت یائسگی مردانه، اندازه گیری تستوسترون آزاد خون، نه اندازه گیری صرف تستوسترون تام خون می باشد.


تجویز آگاهانه و مقطعی تستوسترون در مردانیکه دچار یائسگی شده اند (مجدداً تاکید می شود که نه در همة مردان) می تواند در بهبود مشکلات فیزیکی، ذهنی، و جنسی آنها کمک بسزائی بکند. در این مردان هورمون درمانی میزان بیماریهای قلبی عروقی را نیز کاهش می دهد.

یک بررسی اخیر نشان داده است که در مردانیکه سطح تستوسترون خون آنها بطور مرضی کاهش یافته است، شانس ابتلاء به بیماری آلزایمر در آنها بیشتر از مردان طبیعی است. با بالا رفتن سن تودة عضلانی بدن کاهش می یابد، که این کاهش تودة عضلانی همراه با درد ناحیة دنبالچه و افزایش شکنندگی استخوان دنبالجه می باشد.

تجویز تستوسترون در این مردان سبب بهبود قابل ملاحظه در درد ناحیة دنبالچه می شود. حتی در مردانیکه کاهش مرضی هورمون مردانه (یائسگی) توسط بررسیهای دقیق تائید می شود، قبل از تجویز تستوسترون بیمار بایستی بطور کامل معاینه شده و یک عده آزمایشاتی از جمله از نظر سرطان پروستات بعمل آید

چرا مردان یائسه می‌شوند؟

یائسگی مردانه با کاهش هورمون تستوسترون که نوعی هورمون آندروژنی است ظاهر می‌شود. این کاهش بعد از سن 40 سالگی برای همه مردان رخ می‌دهد. البته ترشح تستوسترون روند نزولی را طی می‌کند ولی قطع نمی‌شود و مردان قدرت باروری را از دست نمی‌دهند. میزان کاهش آندروژن‌ها در هر مردی سالانه حدود یک درصد است. آمارها نشان می‌دهد 20 درصد از مردان بالای 60سال، 30درصد از مردان بالای 70 سال و50 درصد مردان بعد از 80 سالگی دچار کاهش سطح هورمونهای جنسی مردانه هستند.

مرد مبتلا به سرطان بیضه

کاهش هورمونهای مردانه با چه علائمی در مردان همراه است؟

کاهش میل جنسی ، کاهش حجم عضلات، کاهش تمرکز، اختلال در خواب، ضعف، بی‌حالی وخستگی زودرس می‌توانند از علائم کاهش هورمون تستسترون باشند. البته وجود این علائم صرفا به معنای یائسگی مردانه نیست و باید بررسی آزمایشگاهی انجام شود.

یعنی باید سطح هورمون در آزمایشگاه اندازه گرفته شود؟

در آزمایشگاه سطح هورمون تستوسترون خون اندازه‌گیری می‌شود. اگر سطح هورمون کمتر از 200 نانوگرم در 100 سی‌سی خون باشد؛ آندروپوز یا یائسگی مردانه اتفاق افتاده است ولی اگر بین 200 تا 300 نانوگرم در 100 سی سی خون باشد نشان از کاهش هورمون یا شروع یائسگی دارد.

در مردان یائسه یا در حال یائسگی بیمار از نظر کلسترول و هورمون ال دی ال نیز بررسی می‌شود چون با قطع هورمون مردانه این دو افزایش می‌یابند که عاملی هستند برای تصلب شرائین و احتمال حملات قلبی و مغزی را افزایش می‌دهند. بنابراین جلوگیری از یائسگی زودرس و به تاخیر انداختن آن نقش مهمی در سلامت جنسی و جسمی مردان دارد.

کاهش میل جنسی در مردان

آیا کاهش میل جنسی در مردان همیشه به دلیل کاهش هورمونهای جنسی است؟

کاهش میل جنسی ممکن است ریشه در مسائل روحی روانی مانند افسردگی، اختلالات خلقی یا بیماریهای جسمی مانند دیابت، فشارخون مزمن و… داشته باشد. همچنین مردانی که خواب خوبی ندارند شغل پراسترس دارند و به طور کلی کیفیت زندگی‌شان خوب نیست ممکن است کاهش میل جنسی داشته باشند بدون اینکه سطح هورمون تستوسترونشان پائین باشد. گاهی علت قطع یا کاهش تستوسترون ازجای دیگری است .

ترشح تستوسترون از غده‌ای به نام هیپوتالاموس و با ترشح هورمونی به نام جی ان آر اچ تنظیم می‌شود. این هورمون هیپوفیز را تحریک کرده و هورمون دیگری به نام ال اچ ترشح می‌شود که باعث تحریک بیضه و ترشح تستوسترون می‌شود. اگر به هر دلیل اختلالی در این مسیر وجود داشته باشد ترشح تستوسترون با مشکل مواجه خواهد شد. بنابراین وقتی مردی با شکایت کاهش میل جنسی به پزشک مراجعه می‌کند همه جوانب باید در نظر گرفته شود.

مردان چه کار کنند تا دچار یائسگی مردانه نشوند یا لااقل بتوانند آن را به تاخیر اندازند؟

کاهش تستوسترون خون با افزایش سن اجتناب‌ناپذیر و جزئی از پدیده فیزیولوژیک بدن است. برای اینکه یائسگی مردانه را خفیف‌تر و شدت آن را به تاخیر بیاندازیم باید سبک زندگی سالم باشد. استعمال دخانیات، الکل، عدم تحرک، اضافه وزن، مصرف غذاهای ناسالم، وجود بیماریهای روحی روانی، وجود بیماریهای زمینه‌ای مانند فشار خون و دیابت کنترل نشده، مصرف داروهای اعصاب و روانگردان به تدریج باعث کاهش هورمون مردانه و ایجاد آندروپوز زودرس در مرد می‌شود.

درمان یائسگی در مردان

از آنجایی که یائسگی مردان تعریف مشخصی ندارد، مردانی که تغییرات فیزیکی گفته شده را تجربه می‌کنند، طبق علائم خود می‌توانند تحت درمان قرار بگیرند. مثلا فردی که دچار عارضه‌ی چاقی شده است می‌تواند با کمک یک برنامه‌ی کنترل وزن مناسب و رژیم غذایی و ورزشی، وزن کم کند.

افرادی که دچار دیابت و بیماری‌های قلبی و عروقی شده‌اند نیز نیاز به کنترل و درمان این عوارض دارند. کنترل قند خون می‌تواند علائم را تا حدودی تخفیف بدهد. پزشکان معمولا یک چکاپ کامل و دقیق بر مبنای علائمی، چون اختلال نعوظ و احساس ضعف و خستگی انجام می‌دهند تا هر گونه بیماری یا عارضه‌ی احتمالی را کشف کنند. این چکاپ‌ها شامل آزمایش خون و اسکن می‌شوند.

اگر کسی علائم افسردگی یا اضطراب را داشته باشد، پزشک او را به روانشناس یا روانپزشک ارجاع خواهد داد که در صورت لزوم، دارو‌های ضد افسردگی مصرف کند یا تحت روان درمانی قرار بگیرد. یک پزشک شاید درمان جایگزین تستوسترون تجویز کند، اما اثرگذاری این شیوه‌ی درمانی هنوز ثابت نشده است. تستوسترون درمانی ممکن است احتمال انسداد مجاری ادراری و سرطان پروستات را افزایش بدهد و بیماری‌های ایسکمیک قلب، صرع و آپنه خواب را تشدید کند. سازمان غذا و داروی آمریکا در سال ۲۰۱۵ اعلام کرد بسیاری از مکمل‌های تستوسترون و ویتامین که ادعا می‌کنند به کاهش علائم یائسگی مردان کمک می‌کنند، حاوی عناصر لازم و توصیه شده نبوده و ممکن است ریسک ابتلا به سرطان پروستات و مشکلات قلبی را افزایش بدهند. در مورد کنترل و تسکین علائم خود با پزشک‌تان مشورت کنید.


آیا رژیم غذایی خاصی وجود دارد که مشکلات جنسی در مردان میانسال را کاهش بدهد؟
یک رژیم غذایی متعادل و متنوع که سرشار از ریز مغذی‌ها، ویتامین‌ها و چربی‌ها و پروتئین‌های سالم است برای پیشگیری از کاهش توده‌ی عضلانی و حفظ سلامت قلب و عروق ضروری است. حفظ وزن سالم و پیشگیری از عوارضی، چون دیابت و مشکلات رگی و عروقی، کلید لذت بردن از تمام جنبه‌های زندگی از جمله زندگی جنسی، حتی در سنین بالاست.

خانم‌ها! همسر شما ممکن است دچار «سندرم تحریک پذیری مردانه» شده باشد

تستوسترون مردان در اعتماد بنفس، فیتنس، انرژی و میل جنسی‌شان نقش دارد و همه‌ی این ویژگی‌ها در رابطه‌ی سالم شما و همسرتان دخیلند؛ بنابراین افت میزان تستوسترون می‌تواند بر برخی از جنبه‌های اساسی رابطه‌ی شما و همسرتان اثر بگذارد. در واقع همسر میانسال شما دچار سندرم تحریک پذیری مردانه شده است و لازم است نکاتی را بدانید و رعایت کنید تا رابطه‌ی زناشویی‌تان سالم بماند.

تغییرات فیزیکی و روحی همسرتان را بپذیرید تا در موقعیت‌های لازم، واکنش مناسب نشان بدهید.

تغییرات خلقی او را درک کنید و شرایطی برایش فراهم کنید تا آرام باشد و رابطه‌تان دچار تنش نشود.

وقتی همسرتان در مورد تغییراتی که احساس می‌کند حرف می‌زند یا شما تغییراتی در شخصیت او می‌بینید، آرامش خود را حفظ کنید و به حرف‌هایش خوب گوش دهید.

تکنیک‌های ریلکسیشن و کاهش استرس را یاد بگیرید، مانند یوگا، مدیتیشن و یا تمرینات تنفسی.

بیشتر تحرک داشته باشید و با هم ورزش کنید. هورمون حال خوب یا همان اندورفین با تحرک بدنی ترشح می‌شود و می‌تواند کمک‌تان کند بر علائم افسردگی و احساسات منفی غلبه کنید.

رژیم غذایی مدیترانه‌ای که بر پایه‌ی میوه‌ها و سبزی‌های تازه، چربی‌های سالم و غلات کامل است برای هر دوی شما بسیار مناسب می‌باشد.

اگر احساس می‌کنید شما یا همسرتان به مشاوره نیاز دارید حتما این پیشنهاد را به همسرتان بدهید. تصور نکنید خیلی زود جواب خواهید گرفت. گاهی ماه‌ها زمان لازم است تا با کمک مشاور یا روان درمانگر، تفاوت و نتیجه را احساس کنید.

همیشه خاطرات خوشی که با همسرتان داشته‌اید را به خاطر داشته باشید، فراموش نکنید چه چیز‌هایی شما را به هم جذب و علاقه‌مند کرد. احساسات خوب‌تان را با همسرتان شریک شوید.

منبع : بخش خانواده سبز آکاایران
برچسب :