ریشه یابی غم و اضطرابی که طولانی می شود از نگاه روانپزشکان
ریشه یابی غم و اضطرابی که طولانی می شود از نگاه روانپزشکان,اما چه نشانه ها و علائمی نیاز به ارزیابی روانپزشکی را ضروری می کند؟

آکاایران: ریشه یابی غم و اضطرابی که طولانی می شود از نگاه روانپزشکان

آکاایران: بر خلاف تصور عموم، واژه چکاپ روانپزشکی چندان درست نیست یعنی چنین چیزی خیلی مرسوم نیست؛ اما نکته مهم آن است که هرگونه ارزیابی تشخیصی یا درمانی فقط باید زمانی انجام شود که شواهد علمی دقیق مبنی بر اثربخشی آن وجود داشته باشد. نباید فراموش کرد که هر آزمون آزمایشگاهی درصدی مثبت یا منفی کاذب دارد. بویژه انجام تست های روان شناختی معمولا مثبت و منفی کاذب زیادی دارد و فاقد مصاحبه تشخیصی از سوی روانپزشک اعتبار زیادی ندارد و نمی تواند در تشخیص یا رد مشکلات روانپزشکی، کارآمدی زیادی داشته باشد.


به جای تجویز تست های روان شناختی بهتر است افراد از علائم و نشانه هایی که نشان دهنده اختلال در سلامت روانی است، آگاه باشند و در صورت بروز آن حتما اقدام به مشورت با متخصص کنند. به عبارت دیگر به جای چکاپ روانپزشکی می توان خودآگاهی به سلامت روانی را جایگزین کرد.


تشخیص مشکلات اعصاب و روان از طریق مصاحبه


تشخیص در روانپزشکی همچنان متکی بر معاینه و مصاحبه است؛ یعنی هیچ ابزاری بهتر و بیش از معاینه وضع روانی و مصاحبه نمی تواند به تشخیص وجود یا نفی مشکل در سلامت روانی فرد کمک کند. متاسفانه این روزها در برخی رسانه ها یا گاهی از سوی برخی از همکاران ادعاهایی مبنی بر کارایی روش هایی در تشخیص زودرس یا اصطلاحا چکاپ مشکلات روانی و رفتاری شنیده می شود که فقط جنبه کاسبکارانه و تبلیغاتی دارد. فراموش نکنید که هیچ روشی کارآمدتر از مصاحبه برای تشخیص مشکلات اعصاب و روان هنوز موجود نیست.


آیا من به چکاپ روانپزشکی نیاز دارم؟


اما چه نشانه ها و علائمی نیاز به ارزیابی روانپزشکی را ضروری می کند؟


اگر فردی پیش از این دچار مشکل روانپزشکی شده است این نشانه ها مبتنی بر بیماری تشخیص داده شده تعیین می شود؛ به این نشانه ها اصطلاحا علائم هشدار گفته می شود. این نشانه ها معمولا همان علائمی است که در تجربه بار اول بیماری نیز تجربه شده است. مثلا اگر در فردی، بیماری افسردگی برای اولین بار با اختلال در خواب و کاهش انرژی شروع شده، با تکرار چنین علائمی وی باید به روانپزشک مراجعه کند. اما کسانی که سابقه اختلال تشخیص داده شده ندارند قاعده کلی این است که علائم و نشانه های تغییر در وضع روانی، زمانی به عنوان شواهد اختلال در نظر گرفته می شود که برای مدت مشخصی طول بکشد و باعث اختلال در زندگی، شغل و روابط فرد شود.


ریشه یابی غم و اضطرابی که طولانی می شود


این کاملا معمول و پذیرفته است که در واکنش به خبری بد دچار احساس غم شویم یا در واکنش به تهدید یا موضوعی آزاردهنده نشانه های اضطراب در ما آشکار شود. اما اگر این علائم نامتناسب باشد، یعنی بیش از میزان غم یا اضطرابی باشد که به طور معمول انتظار می رود یا برای مدتی طولانی تر از معمول طول بکشد، باید در عادی بودن آن تردید کرد. به طور کلی اگر برای مدت زمانی بیش از دو هفته احساس افسردگی یا غم وجود داشته باشد، اضطراب و نگرانی در ساعات زیادی از روز و بیشتر روزهای هفته وجود داشته باشد، باید به فکر مراجعه به روانپزشک افتاد.


گاهی گفته می شود که علائمی مانند غم یا اضطراب در شرایطی که فرد دچار مشکلات فراوانی چون تنگناهای اقتصادی یا خانوادگی است طبیعی و قابل انتظار است. باید تاکید کنم که روان ما ظرفیت سازگاری با ناملایمات را دارد و اگر در اثر مشکلی علائم فوق بروز کند و فرد توان انطباق خود را از دست دهد به این معناست که اگر فرد درمان شود، بی تردید درباره همان مشکلات توان بالاتری برای حل مساله و کنار آمدن با شرایط خود را دارا خواهد شد.


بیخوابی و تغییر خلق ناگهانی را نادیده نگیرید


نشانه های دیگری که در صورت ادامه نیاز است به روانپزشک افراد مراجعه کنند شامل بیخوابی، پرخاشگری و زودرنجی و تحریک پذیری می شود؛ یعنی اگر فرد حس کند حالت معمول نمی تواند خود را کنترل کند و خیلی زود از کوره در می رود، بهتر است به فکر ارزیابی وضع روانی خود باشد. بیخوابی، تغییر در انگیزه و لذت نبردن از کار و فعالیت هایی که به طور معمول لذت بخش بوده است، ناامیدی و فکر کردن به مرگ یا حتی احساس سیر شدن از زندگی و به طور مشخص افکار خودکشی هم علائمی است که نیاز است حتما در صورت بروز با روانپزشک در میان گذاشته شود. به طور کلی اگر روابط خانوادگی دچار اختلال شود یا فرد در محیط کار خود چون گذشته خلاق و با انگیزه و کارآمد نباشد، بهتر است به فکر ارزیابی وضع سلامت روان خود باشد.


وسواس؛ علامتی دیگر


رفتارهای تکراری و وسواس گونه علامت دیگری است که در صورت بروز نیاز به ارزیابی دارد. در بسیاری موارد افراد این گونه رفتارها را به پای دقت، نظم و پاکیزگی خود می گذارند. باید توجه کرد هر علامتی که باعث کندی فرد شود، او را از امور مهم دیگر زندگی بازدارد یا به ناخشنودی شخص منجر شود، نیازمند بررسی است.


دوره های آسیب پذیری روحی را بشناسید


در دوره های مشخصی از زندگی توجه به سلامت روان باید جدی تر گرفته شود. دوران نوجوانی، بارداری و پس از آن و نیز وقتی که فرد درگیر مشکلات و بحران های زندگی می شود، همچنین دوران سالمندی از زمان هایی است که وجود علائم هشدار بروز مشکلات اعصاب و روان باید جدی تر گرفته شود.


فراموش نکنید که در همه موارد ذکر شده ، تائید مشکل روحی و روانی به معنای نیاز به دارو درمانی یا حتی وجود اختلال نیست؛ اما سرنخ هایی است که نیاز به ارزیابی را ایجاب می کند. تردید نیست اگر درمان در مراحل اولیه ایجاد اختلال آغاز شود نه تنها شدید نخواهد شد، بلکه زودتر بهبود می یاید و احتمال عود و بازگشت آن نیز کمتر است.

دکتر امیر حسین جلالی

روانپزشک


گردآوری و تنظیم:گروه سلامت آکا ایران
.

منبع :

منبع : بخش خانواده سبز آکاایران
برچسب :