استرس  شغلی،  ویروسی  مخرب
مقاله تاثیر استرس شغلی,تاثیر استرس شغلی,تاثیر استرس شغلی بر سلامت روان,تاثیر استرس شغلی بر رضایت شغلی,تاثیر استرس شغلی بر عملکرد,تاثیر استرس شغلی بر عملکرد کارک

راهکارهایی برای کاهش استرس

وقتی رئیس‌تان از شما درباره مساله‌ای سوال می‌کند، چگونه پاسخ وی را میدهید؟ با خیالی راحت و آسوده از پس سوالات وی برمی‌آیید یا هنگام پاسخ دچار تپش قلب، اضطراب،‌ عرق سرد و افزایش تعریق می‌شوید؟ اگر پاسخ‌تان بروز چنین حالاتی است،‌ به طور قطع در محیط کاریتان دچار استرس و اضطراب هستید.

همه ما میدانیم قسمت عمده‌ای از زندگی روزانه هر شخص صرف اشتغال به کار می‌شود و فعالیت‌ کاری از نظر سلامت روانی شخص، فعالیت مهمی به حساب می‌آید و می‌توان از آن به عنوان وسیله‌ای برای استقلال فرد یاد کرد که رشد عزت نفس او را مساعد می‌کند.

تحقیقات نشان می‌دهد خشنودی شغلی با شادکامی مرتبط است ولی گاهی اوقات نیز عوامل متعددی در فشارهای روانی افراد سهیم هستند که می‌توان از این میان به عوامل محیطی و فیزیکی (سر و صدا، ازدحام و نور و صوت نامناسب)‌ و عوامل انسانی (تعارض با افراد دیگر)‌ اشاره کرد. لذا آشنا شدن با روش‌های مقابله موثر با فشارهای روانی (استرس‌ها)‌ و غلبه بر فرسودگی شغلی می‌تواند به ارتقای بهداشت روانی و افزایش اثربخشی و بهره‌وری نیروی انسانی کمک کند.

تاثیر مخرب استرس بر عملکرد مغز - اقتصاد آنلاین

● فشارهای روانی محل کار

بیشتر افراد فشارهای روانی (استرس)‌ در کار را به گونه‌ای تجربه کرده‌اند. این همان احساس فرسودگی است که سبب می‌شود فرد طی آن سردرد، عرق سرد و تپش قلب ناخودآگاه پیدا کند.

برای آن که از این فشارها در امان بمانیم، بهتر است به شیوه‌ای صحیح زندگی کرد و تمرینات ورزشی، خواب مناسب و کافی و غذای متعادل را فراموش نکرد.

بررسی‌ها نشان می‌دهند حرکت‌های ورزشی هوازی سبب می‌شود ما نیرویی را که ممکن است سبب فشار روانی شود، تخلیه کنیم و با خواب کافی تجدیدقوا کرده و از عهده مشکلات برآییم و با تغذیه‌ای صحیح‌ (مصرف میوه‌ها و سبزی‌ها)‌ آب بدن خود را تامین کنیم و با قدم زدن، دراز کشیدن و... شرایط کاهش استرس را هموار کنیم، چراکه فرسودگی شغلی یا (کارزدگی)‌ به سبب فشارهای روانی کار ایجاد می‌شود و شخص توان مقابله با آن را ندارد.

از پیامدهای زیانبار فرسودگی شغلی، می‌توان به کاهش نیروی ذخیره در بدن فرد، پایین آمدن سطح مقاومت فرد نسبت به بیماری، افزایش نارضایتی و بدبینی، سوءمصرف مواد و داروها و مشکلات بین فردی و کناره‌گیری را ذکر کرد که با مدیریت استرس از آنها کاسته خواهد شد.

گفته می‌شود در شرایط فعلی جهان، هیچ شغلی دائمی نیست و حفظ شغل و بقای آن بستگی به میزان فعالیت خود فرد دارد و همین ترس از کنار گذاشته شدن و بازنشستگی، یکی از فشارهای روانی است. ترس از تنزل مقام یا کنار گذاشته شدن در افرادی که می‌دانند به مدارج بالا و بالاترین سطح پیشرفت در کار خود رسیده‌اند، بسیار شدیدتر است.

کاهش نیروی ذخیره در بدن پایینآمدن سطح مقاومت فرد نسبت به بیماری، افزایش نارضایتی و بدبینی ‌و‌ سوءمصرف ‌مواد و داروها ‌‌از پیامدهای ‌فرسودگی ‌شغلی استاین افراد به پرکاری می‌پردازند تا همچنان خود را در اوج نگه دارند و در عین حال کوشش آنها بر این است که احساس عدم امنیت شغلی خود را مخفی کنند و به این ترتیب بیش از پیش در معرض استرس قرار می‌گیرند.

نور (عدم نور کافی در کارگاه‌ها)‌، سروصدا، دما، ارتعاش و حرکت، دیگر عوامل استرس در محیط کار هستند که گاه باعث می‌شوند کارکنان برای تخلیه عصبانیت، در محیط کار خود دست به رفتارهای غیرخشونت‌آمیزی همچون خرابکاری، کارشکنی، دزدی و ویروس‌های رایانه‌ای بزنند‌‌که سالانه میلیاردها دلار به اقتصاد جهانی ضرر می‌رساند.

عصبانیت در محیط کار باعث شکاف بین کارکنان و ایجاد محیطی ناسالم می‌شود که اولین گام در ایجاد یک محیط سالم، ارائه سبکی از مدیریت بر پایه اصول انسانی است.

● دفع استرس

یکی از راه‌های مقابله با عوامل فشار، شهامت برخورد با واقعیات است. احترام به احساسات و آرزوهای افراد، فراهم کردن محیط فیزیکی مناسب، هماهنگی کار و مسوولیت و پرهیز از بردن کارهای اداری به منزل، از مواردی است که به کاهش استرس در محیط کار کمک می‌کند. اگر استرس بخوبی درمان یا کنترل نشود، می‌تواند به بیماری‌های ناشی از استرس منجر شود که در بسیاری از افراد، آمادگی ابتلا به برخی از بیماری‌ها وجود دارد و استرس، بروز علائم آنها را بیشتر می‌کند که البته عوامل دیگری نیز همچون وراثت، محیط، رژیم غذایی، بهداشت، عادات زندگی، چاقی، سیگار کشیدن و... در این خصوص نقش موثری دارند.

معمول‌ترین اشکال بیماری که به استرس مربوط می‌شوند‌ عبارتند از: حمله‌های قلبی، فشار خون، سکته مغزی، آنژین، میگرن، سردرد، پشت درد مزمن، دیابت، انواع زخم‌ها، بیقراری، سرطان، آلرژی، آرتروز و ناهنجاری‌های جنسی. کارشناسان چندین راه را برای مقابله با استرس پیشنهاد کرده‌اند از جمله تفکر درباره ماوراء‌الطبیعه یا مدیتیشن فوق طبیعی.

 

‌این روش در کشور آمریکا اثر فوق‌العاده‌ای بر محیط کار و کارمندان گذاشته و عادات و روش‌های کاری آنها را بهبود بخشیده است.

همچنین برخی از شرکت‌ها مرخصی اجباری غیرقابل تغییر و تبدیل برای کارمندان در نظر می‌گیرند و کارمندان ملزم به استفاده از آنها هستند. بنابراین میتوانند استراحت و تجدید قوا کنند و با علاقه و کارایی بیشتر در محل کار خود حاضر شوند و در پایان به علت این‌که سازمان‌ها از وجود محیط‌های عاری از استرس سود و بهره‌ زیادی می‌برند، باید درخصوص پیشگیری از استرس، به هر نحو ابتکار عمل داشته باشند.

ابزار و برنامه‌های پیشگیری از استرس باید به عنوان سرمایه محسوب شود و نه هزینه‌های اضافی، زیرا هنگامی که استرس در روابط بین افراد و کارمندان به حداقل می‌رسد، احتمال موفقیت سازمان افزایش چشمگیری پیدا می‌کند.

پیامدهای مخرب استرس را جدی بگیرید - بهار نیوز

تاثیرات استرس

۱. پوست، مو و زیبایی
استرس افراد را پیر‌تر از سن واقعی‌شان نشان می‌دهد عمر پوست هم کم میکند. استرس بر فعالیت غدد سبابسه پوست اثر می گذارد. این غدد با ترشح چربی، سلامت و شادابی پوست را حفظ می کند، اما چون استرس بر روی آن اثر می‌گذارد باعث کم یا زیاد شدن ترشح شده که باعث خشکی پوست یا چربی بیش از حد می‌شود. حالت‌هایی مثل، اخم کردن، فشردن چشم‌ها هنگام استرس چین و چروک‌های پوستی را زیاد می‌کند.

یکی دیگر از عواملی که استرس با ان ارتباط مستقیم دارد ریزش مو است که بسیاری از افراد از ان رنج می‌برد. استرس مو را از چرخه رویش وارد چرخه ریزش مو می‌کند. ریزش از یک نقطه سر و بعد به تمام نقاط انتقال می‌یابد. البته باید گفت که این ریزش موقتی است و بعد از کنترل و رفع استرس مو دوبارع به رشد خود بر میگردد.

۲. هورمون‌ها
استرس بر روی هورمون‌ها هم اثر می‌گذارد. یکی از این هورمون‌ها، کروتیزول است که در بازار دارویی به صورت مصنوعی تحت عنوان «پردنیزولون» یا «کورتون» عرضه می‌شود. تاثیر این هورمون‌ها بر روی افزایش قند خون، فشار خون و ضربان قلب است.

لازم به ذکر است که بالا رفتن کورتیزول بخشی از مکانیسم دفاعی بدن است. در زمان استرس بالا رفتن همین هورمون و کار قلب، ریه و قند خون موجب می‌شود بدن از حالت استرس خارج شود. این خبر خوبی است، اما اگر ادامه دار باشد موجب اسیب جدی می‌شود.

۳. قلب و عروق

یکی دیگر از عاملی استرس بر آن اثر می‌گذارد قلب و عروق است. استرس برای افرادی که فشار خون بالا و یا بیماری‌های قلبی دارند خطرناک است حتی اگر فرد تحت نظر دکتر باشد و دارو مصرف کند، زیرا دستگاه عصبی سمپاتیک تحریک شده و موجب بالا رفتن ضربان قلب و فشار می‌شود. برخی اوقات عامل اصلی سکته به واسطه استرس‌های روانی شدید اتفاق می‌افتد. در حقیقت باید گفت که اگر عروق کرونر از قبل دچار گرفتگی و تنگی باشند با بالا رفتن ضربان قلب و فشار خون، توانایی خون رسانی خود را از دست داده و فرد دچار سکته قلبی حاد میشود.

بعضی از افراد در خانه فشار خون طبیعی دارند، اما در مطب و در مقابل پزشک افزایش می‌یابد. گفته شده است که این گروه از افراد اگر افزایش فشار خونشان ادامه دار باشد در معرض خطر بیماری‌های قلبی_عروقی قرار می‌گیرند. شکل‌های استرس در افراد به مدل‌های مختلف پیدا می‌شود. مثلا در بعضی افراد که معمولا این گونه افراد از دارو‌های قلبی جواب نمی‌گیرند، اما درد قلبشان با دارو‌های ضد اضطراب بهبود می‌یابد.

۴. مغز و حافظه
در این مورد استرس به اطلاعات وگروه بندی آن در مغز برمی گردد که در آن مغز دچار مشکل می‌شود، زیرا استرس زیاد باعث زیاد یا کم شدن ترشح هورمون‌های ما، در مغز و بدن می‌شود. مانند زمانی که ناگهان در امتحان تمام مطالب خوانده شده، فراموش می‌شود.

اثر نامطلوبی که استرس بر روی مغز می گذارد اگر مدت زمان طولانی باشد باعث سردرد‌های میگرنی می‌شود که در این واقع پزشکان به بیما تن خود توصیه می‌کند که از دارو‌های ضداضطراب مثل «نورتریپتیلین» یا «آمی تریپتیلین» و دارو‌های ضدافسردگی استفاده کنند. علاوه بر این استرس موجب سکته مغزی با فشار خون بالا می‌شود.


اما در برخی موارد خوب است. مثلا زمان امتحان. استرس زمان امتحان با کاهش ترشح ملاتونین (هورمون آرامش بخش) همراه است که از خواب الودگی جلوگیری می‌کند. همین طور با زیاد شدن هورمون کورتیزول قند خون افزایش یافته و مغز به اندازه کافی قند می‌سوزاند و کارکرد بسیار خوب و مطلوبی دارد.

۵. دستگاه ایمنی

گاهی اوقات استرس اگر به صورت پیاپی و مزمن ایجاد شود قدرت ایمنی بدن را به خطر می‌اندازد. اما در بعضی مواقع سیستم ایمنی بدن را فعال ساخته و در حالت آماده باش میگذارد. اگر سیستم ایمنی بدن پایین باشد ضعف خود را در مقابل استرس با بیماری‌های مختلفی نشان می دهد؛ مانند زمانی که تبخال می‌زنیم.

پیامدهای مخرب استرس را جدی بگیرید

عامل تبخال نوعی ویروس است که در سیستم عصبی بدن بسیاری از افراد به صورت نهفته وجود دارد. سیستم ایمنی در حالت عادی این ویروس را سرکوب می‌کند و اجازه فعالیت به آن نمی‌دهد، اما وقتی دچار ضعف می‌شود، ویروس فعال می‌شود و فرد تبخال می‌زند.

در حالت کلی کسانی که دچار استرس مزمن هستند بیشتر دچار انواع عفونت مثل سرماخوردگی، عفونت ادراری، ریوی و... می‌شوند. این مسئله در مورد سایر عوامل ویروسی، مانند باکتریایی و قارچی هم صادق است. یک سری بیماری‌هایی هستند که وابسته به استرس است و اثر آن را تشدید میکند مانند لوپوس و ام اس.

۶. دستگاه گوارش

افراد در برخی شرایط حساس استرس می‌گیرند و دچار کم کاری در هضم و جذب مواد غذایی می‌شوند و بسیاری از بیماری‌های گوارشی را هم تشدید می‌کند. به علاوه استرس حرکت روده را کند کرده و باعث یبوست یا اسهال می‌شود. در این حالت فرد دچار یبوست یا اسهال بی دلیل و درد طول کشنده شکم (بیش از ۳ ماه) می‌شود. کولونوسکوپی و آزمایش‌های هم مشکلی نشان نمی‌دهند. همینطور باعث درد زخم گوارشی میشود و ترشح اسید معده را زیاد می‌کند. یکی دیگر از آثار استرس بر دستگاه گوارش، اختلال در کارکرد کبد و کیسه صفراست.

۷. سیستم اسکلتی- عضلانی

فیبرومیالژیا یکی دیگر از بیماری‌هایی است که کاملا وابسته به استرس و اضطراب است و موجب درد‌های پراکنده در نقاط مختلف بدن مثل زانو، کمر، گردن و... می‌شود. استرس در به وجود آمدن و زیاد شدن درد‌های عضلانی_اسکلتی پراکنده نقش زیادی دارد. زمانی که پزشک انان را معاینه می کنند هیچ عامل بیماری زایی یافت نمی‌کنند.

این افراد معمولا دچار اختلال خواب هستند و همیشه احساس خستگی می‌کنند. درمان آن‌ها هم با کم دارو‌های ضداضطراب مثل «دولوکستین» انجام می‌شود.

۸. غدد درون ریز

استرس شدید و مزمن، ترشح غدد درون ریز را مختل می‌کند. این مسئله می‌تواند موجب قطع یا بی نظمی عادت ماهانه و تغییر در میزان خونریزی عادت ماهانه شود.

همینطور می‌تواند ترشح شیر مادر را کم کند. استرس بر ترشحات لوزالمعده هم تاثیر می‌گذارد و قند خون را به خصوص در بیماران دیابتی بالا می‌برد و از کنترل خارج می‌کند. یکی از عوامل خطر «گریوز» یا پرکاری تیرویید هم استرس است. علاوه بر این‌ها استرس می‌تواند موجب بالا رفتن تعریق در نقاط مختلف بدن مثل کف دست شود. این نوع تعریق اغلب با مصرف دارو‌های ضداضطراب کاهش پیدا می‌کند.

۹. جریان خون

جریان خون در شرایط استرس زا افرایش میابد و از اراگان‌هایی مثل کبد، معده، روده و کلیه‌ها به سمت اندام‌هایی مثل قلب و ریه اثر می‌گذارد. برای مثال اگر استرس به واسطه حمله یک حیوان وحشی ایجاد شده باشد، بدن برای محافظت از فرد، عروق را منقبض و جریان خون را از سایر ارگان‌ها به سمت قلب و ریه هدایت می‌کند تا کارکرد آن‌ها را افزایش دهد. این وضعیت به فرار فرد از این شرایط کمک می‌کند، اما اگر به صورت مزمن باشد، به ارگان‌های بدن آسیب می‌رساند.

۱۰. کلیه‌ها

زمانی که افراد استرس میگیرند ترشحات هورمون هایشان و فشار خون از کلیه‌ها افزایش می‌یابند. سیستم دفع اداری را سرکوب می‌کند و موجب تنگی رگ کلیه می‌شود. در این مسئله، جریان ورودی خون به کلیه و عملکرد کلیه در تصفیه خون کم می‌شود.

بعضی از افراد در فواصل کوتاه نیاز به دفع ادرار پیدا می کنند، زیرا با وجود استرس دچار گرفتگی و انقباض مثانه می‌شوند.

اما راه‌هایی هست که بتوان با آن میزان استرس راکاهش داد. مانند ورزش کردن حتی خیلی کم. مطالعه، محدود کردن مصرف خوراکی‌های شیرین و کافئین دار در روز و خوراکی‌های مفید با بهبود فشار خون و رساندن مواد مغذی به بدن که تمامی این موارد از افزایش اضطراب جلوگیری میکند. با وجود این چند روش ساده میتوان به استرس خود غلبه کرد و باید گفت که می‌شود با انجام کار‌های ساده ان را تغییر داد و استرس را کاهش داد.

انتهای پیام/

منبع : بخش خانواده سبز آکاایران
برچسب :